Vanuit een fenomenologische en systemische blik onderzoek ik hoe het menselijk bestaan zich ontvouwt binnen de gegeven omstandigheden van het leven. Filosofen zoals Heidegger beschrijven hoe ieder mens zonder keuze in de wereld verschijnt, met een geschiedenis, een familie en een context.
Maar wat gebeurt er wanneer deze geworpenheid een extra laag krijgt, zoals bij adoptie?
In deze blog verken ik hoe fenomenologie, systemisch werk en filosofie samen een verdiepend perspectief bieden op oorsprong, identiteit en bewustzijn. Het is een reflectie op hoe wij ons verhouden tot onze oorsprong, tot de wereld waarin we verschijnen en tot de vraag wat het betekent om werkelijk aanwezig te zijn in ons eigen bestaan.
Over fenomenologie
Tijdens de MasterCourse Systemisch Werk hadden we twee gastdocenten die ons meenamen in fenomenologie. Beiden hebben zich na de MasterCourse bij de School voor Systemisch Bewustzijn verder in dit vakgebied gespecialiseerd.
Fenomenologie is de leer van de verschijnselen. Het gaat over het waar-nemen van wat zich toont. Over het waarnemen van wat verschijnt in de energie, wat in, door en via ons heen wil bewegen. Waarnemen vanuit een niet-weten, zonder intentie, zonder interpretatie, zonder interventie.
Wat mij steeds weer verwondert is dat informatie telkens op een andere manier verschijnt. Het is alsof ik door een prisma kijk. Dezelfde onderwerpen krijgen een gelaagdheid wanneer een dimensie van een realiteit zich in de tijd onthult, zoals licht dat door een prisma valt en telkens een andere kleur, frequentie en resonantie laat verschijnen.
Hoewel ik filosofie soms lastig vind, merk ik dat fenomenologie mij volledig raakt. Er zit een gelaagdheid in die ik ook herken uit bijvoorbeeld het taoïsme. Niet iets wat met het hoofd te grijpen of te begrijpen is, maar iets wat zich in het lichaam laat voelen en ervaren.
Dasein en geworpenheid
Zoals Martin Heidegger schrijft over het Dasein: de mens wordt in de wereld geworpen, met alles wat je bent, met de familie waarin je terechtkomt, en met datgene wat zich in dit leven door jou heen wil bewegen.
Toen viel de opmerking: Wat als je bij adoptie twee keer in de wereld wordt geworpen?
En toen kwamen er tranen.
Ik voelde meteen weerstand bij de uitleg over de geworpenheid. Misschien raakt het aan twee vormen van geworpenheid: een oorspronkelijke geworpenheid, waar ik vandaan kom, mijn oorsprong, en een existentiële geworpenheid, de wereld waarin ik verschijn en mijn leven vorm krijgt.
Wat doet dat met mijn vermogen om hier te zijn?
Over het besef dat als ik niet weet waar ik ben, ik ook niet weet waar ik naartoe ga.
Niet-thuis-zijn
Ik merk dat ik dit even mag laten zijn zonder erop te gaan kauwen. Het raakt aan een existentiële laag, zoals zoveel in hoe ik mijn leven ervaar: de beweging tussen licht en donker, tussen mijn eigenlijkheid en mijn oneigenlijkheid, tussen het aanwezig zijn en het verdwijnen, tussen leven en dood.
Misschien raakt het ook aan een vorm van niet-thuis-zijn in de wereld. Het besef dat er-zijn niet altijd samenvalt met het gevoel ergens thuis te zijn. Dat ik hier ben, maar tegelijk ook niet helemaal.
Hoe verhoudt Dasein, er-zijn, zich tot mijn geworpenheid?
En misschien begint het daar. Ik weet niets.
En misschien is dat ook de reminder dat betekenis niet iets is wat ik buiten mezelf hoef te zoeken, omdat ik de betekenis ben.
Systemisch werk
Fenomenologie en systemisch bewustzijn vormen een kern van het werk bij Multidimensional Academy. Bekijk het aanbod of vraag een gesprek aan.